مطلب دوم در بيان مسائل طهارتى كه احتياج به نيّت ندارد اين طهارت را ازالهء نجاسات گويند ، و ازالهء نجاسات به دوازده چيز مىشود كه در شرع آنها را مُطهّرات گويند : اوّل : آب . دوم : زمين . سوم : آفتاب [ 1 ] . چهارم : آتش [ 2 ] . پنجم : استحاله . ششم : انتقال [ 3 ] . هفتم : انقلاب . هشتم : نقص [ 4 ] . نهم : اسلام . دهم : زوال عين . يازدهم : مسح به‌طاهر . دوازدهم : تبعيّت . و احكام اين مطهّرات دوازده‌گانه به‌تفصيل مذكور مىشود : امّا احكام آب كه اوّل پاك‌كننده‌هاست : بدان كه آب يا مطلق است يا مضاف ، و آب مطلق آن است كه در عرف و عادت آب گويند بىآنكه قيدى با او باشد ، و مضاف آن است كه با قيد آب گويند ، مثل آبِ گُل و آبِ غوره . و آب مطلق يا جارى است يا غيرجارى ، و آب غيرجارى چهار قسم است : آب مساوى كُر ، و آب كم از كُر ، و آب زياده بر كُر ، و آب چاه . پس آب مطلق به پنج قسم منقسم شد .

--> [ 1 ] - مطهّر بودن آفتاب محلّ تأمّل واشكال است و احتياط با نبودن عسر و حرج سبيل نجات‌است . ( كوهكمره‌اى ) [ 2 ] با حصول استحاله به آن . ( خراسانى ) * احوط مطهّر نبودن آتش است . ( كوهكمره‌اى ) [ 3 ] انتقال قسمى است از استحاله . ( كوهكمره‌اى ) [ 4 ] بنابر نجاست عصير به غليان . ( خراسانى )